سید مجتبی امیرحسینی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کهگیلویه و بویراحمد در یادداشتی نوشت: هر سال با فرارسیدن ایام محرم، میلیونها دل به سوی کربلا پر میکشد، مجالس عزاداری برپا میشود، نام حسینبنعلی(ع) بر زبانها جاری میشود و اشک بر مصیبت بزرگ عاشورا بر گونهها مینشیند. اما در میان همه این روایتها و سوگواریهای خالصانه، پرسشی وجود دارد که شاید از هر مرثیه و روضهای تأملبرانگیزتر باشد و آن این است که اگر امروز در کربلا بودیم، چه میکردیم؟
این پرسشی است که پاسخ به آن آسان نیست؛ زیرا بسیاری از ما دوست داریم خود را در صف یاران امام حسین(ع) ببینیم و دوست داریم باور کنیم که اگر در صحرای کربلا حضور داشتیم، در کنار فرزند رسول خدا(ص) میایستادیم و از حق دفاع میکردیم. عاشورا تنها برای آن نیست که ما درباره گذشته قضاوت کنیم؛ بلکه عاشورا آمده است تا ما را به قضاوت درباره امروز خودمان و انتخابهایمان فرا بخواند.
کربلا پیش از آنکه میدان نبرد باشد، میدان انتخاب بود؛ انتخاب میان حقیقت و مصلحت، میان عزت و منفعت، و میان مسئولیت و آسودگی. بسیاری از کسانی که در برابر امام حسین(ع) قرار گرفتند، حقیقت را به خوبی میشناختند؛ اما در بزنگاه انتخاب، اسیر ترس، منفعت، سکوت یا توجیه شدند و از همین رو، عاشورا را نمیتوان صرفاً یک حادثه تاریخی دانست، بلکه عاشورا یک معیار ماندگار برای سنجش انسان در همه عصرها و نسلهاست.
در چنین بستری است که جمله جاودانه حضرت سیدالشهدا(ع) معنای عمیق خود را آشکار میکند؛ آنجا که فرمودند «مِثْلِی لَا یُبَایِعُ مِثْلَهُ». این سخن تنها یک موضعگیری سیاسی در برابر حاکم وقت نبود؛ بلکه ترسیم یک مرز روشن میان دو جبهه در طول تاریخ بود و امام حسین(ع) با این عبارت، معیار تشخیص را از اشخاص فراتر برد و آن را به یک اصل همیشگی و جاودانه تبدیل کرد؛ اصلی که بر پایه کرامت انسانی، عدالت، آزادگی و مسئولیتپذیری استوار است.
شعار اربعین سال ۱۴۰۵ نیز از همین حقیقت الهام گرفته است. شعاری که یادآور میشود اربعین صرفاً یک پیادهروی عظیم نیست، بلکه جلوهای از استمرار همان انتخاب تاریخی است و میلیونها انسان از ملتها و فرهنگهای مختلف گرد هم میآیند تا نشان دهند که پیام عاشورا همچنان زنده است و ارزشهایی چون عزت، حقطلبی، آزادگی و مقاومت، محدود به زمان و مکان خاصی نیست.
امروز نیز جامعه بشری با شکلهای جدیدی از تحریف، بیعدالتی، سلطهطلبی و جنگ روایتها مواجه است. در چنین شرایطی، پیام عاشورا بیش از هر زمان دیگری موضوعیت پیدا میکند و به ما میآموزد که مسئولیت انسان تنها در میدانهای بزرگ تاریخی تعریف نمیشود؛ بلکه در تصمیمهای روزمره، در صداقت، در عدالت، در دفاع از حق، در امانتداری، در خدمت به مردم و در ایستادگی بر اصول نیز تجلی مییابد.
از این منظر، میراث عاشورا تنها در خیمهها و مقتلها خلاصه نمیشود؛ بلکه در فرهنگ، هنر، آیینها و سنتهایی که نسل به نسل منتقل شدهاند نیز حضوری پررنگ دارد. آیینهای سوگواری، تعزیه، نوحهها، نذرها و جلوههای متنوع فرهنگ عاشورایی، بخشی از میراث معنوی و ناملموس جامعه ما هستند که پیام آزادگی و کرامت انسانی را در طول قرنها زنده نگاه داشتهاند.
در استان کهگیلویه و بویراحمد نیز عشق به حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در تار و پود فرهنگ مردم جاری است. آیینهای کهن عزاداری، سنتهای ریشهدار مذهبی و ارادت عمیق مردم غیور این سرزمین به اهلبیت(ع)، گواهی روشن بر پیوند ناگسستنی هویت فرهنگی این دیار با مکتب حیاتبخش عاشوراست.
شاید مهمترین پیام تاسوعا، عاشورا و اربعین برای انسان امروز آن باشد که پیش از داوری درباره مردمان تاریخ، نگاهی به انتخابهای خود بیندازد. زیرا عاشورا همچنان ادامه دارد؛ نه در شکل یک نبرد نظامی، بلکه در قالب انتخابهایی که هر روز در برابر ما قرار میگیرند. و شاید نزدیکترین راه برای فهم پیام کربلا، پاسخ به همین پرسش باشد که اگر امروز در کربلا بودیم، چه میکردیم؟ و مهمتر از آن اکنون که در کربلا نیستیم، در برابر حقیقت چه میکنیم؟
انتهای پیام/
نظر شما